İnsan…
Ömür boyu kendisiyle yolculuk eden, kendinden kaçamayan, kaçmak istedikçe daha da kendine batan varlık…
Ve en büyük tuzağı: kıyas.

İnsan kıyas ettikçe huzursuz olur. Bir başkasının ekmeğini, sofradaki kaşığını, yastığını, giydiği ceketi gözetler. Bir başkasının hayatına bakar, onun ışığında kendi karanlığını büyütür. Başkasının servetini gördükçe fakirleşir, başkasının saadetine şahit oldukça mutsuzluğa gömülür.

Ne büyük azaptır kıyas!
Ne dipsiz bir kuyudur… İnsan içine düştü mü oradan çıkamaz.

Oysa bilmeli ki herkesin yolu başka, her ruhun meselesi ayrı, her kalbin derdi kendine mahsus… Kaderin cilvesi ki, parmak izlerimiz bile birbirine benzemez. Aynı ana rahminden çıkan iki insan bile farklıdır, farklı acılar çeker, farklı sevinçler yaşar. Biri güneşin altında yanarken diğeri gölgede serinler. Lakin, gölgedeki de güneşi ister.

Eğer insan bunu idrak edebilse… Eğer her başkasına bakışı kendisine bir yolculuk kılabilse… Başkasının bahçesindeki çiçeği imrenmek için değil, hayran olmak için görebilse… İşte o vakit, içindeki cenneti keşfeder. Çünkü insanın dünyadaki cenneti razı olmakla başlar.

Şu yeryüzüne bak!
Ne bir ağaç, bir diğerinin aynısı, ne bir dal başka bir dala benziyor. O halde neden bir insan kendisini bir başkasıyla kıyaslayarak hem ruhunu hem de aklını ziyan etsin?

Kıyas eden, kendi azabını büyütendir. Kendi cehennemini dünyada yaşamak isteyendir. Oysa teslim olan, huzura erer. Kendi yolunu, kendi serüvenini idrak eden, ne başkasının sevincine göz diker ne de başkasının hüznüne sevinir. Herkesin nasibi farklıdır. O nasip ki, insanın alnına yazılmıştır.

Eğer bir insan dünyada cehennem azabı çekmek istiyorsa kendini başkalarıyla kıyaslamaya devam etsin. Eğer huzursuzluk istiyorsa sürekli elindekine değil, başkasının elindekine baksın. Eğer mutsuzluk arıyorsa başkasının hikâyesiyle kendi hikâyesini karşılaştırsın.

Ama eğer gerçekten yaşamak istiyorsa…
Teslim olsun.
Olduğu halin, olduğu anın hakkını versin.
O vakit görecektir ki dünya zaten bir cennettir.

Ve kim bilir, belki bu cenneti bulan, öteki cennetin de yolunu bulmuştur.